Bánh trôi bánh chay – Tết Hàn thực

Bánh trôi bánh chay là món ăn đặc trưng của Tết Hàn thực (mùng 3 tháng 3 âm lịch). Viên bánh trôi trắng ngần, tròn xinh, nhân đường phèn. Bánh chay dẻo mịn, nhân đậu xanh. Hai loại bánh dâng cúng tổ tiên, cầu mát mẻ.

Bánh trôi trắng tròn nhân đường phèn
Bánh chay nhân đậu xanh dẻo mịn
Tết Hàn thực mùng 3 tháng 3
Dâng cúng tổ tiên

Tết Hàn thực

Nguồn gốc

Tết Hàn thực nghĩa là "Tết ăn lạnh". Xưa người ta không đốt lửa nấu nướng mà ăn đồ nguội. Bánh trôi bánh chay là món nguội phù hợp nhất.

Ý nghĩa

Viên bánh trôi tròn tượng trưng cho sự đoàn viên, tròn đầy. Bánh trắng ngần biểu thị sự tinh khiết. Dâng cúng tổ tiên bày tỏ lòng nhớ ơn.

Cách làm bánh trôi

Bột nếp

Bột nếp nhồi với nước ấm cho dẻo mịn. Vê thành viên tròn, dẹt nhẹ, đặt viên đường phèn vào giữa, vê kín lại thành hình cầu.

Luộc bánh

Thả bánh vào nồi nước sôi. Bánh chìm xuống rồi nổi lên là chín ("trôi" lên). Vớt ra, cho vào nước lạnh rồi bày ra đĩa, rắc vừng rang.

Cách làm bánh chay

Bột và nhân

Bánh chay cũng làm từ bột nếp nhưng viên dẹt hơn. Nhân đậu xanh nấu chín, nghiền mịn, trộn đường. Bánh chay không rắc vừng mà ăn với nước đường pha hoa bưởi.

Ăn kèm nước đường

Bánh chay đặt trong bát, rưới nước đường trong, thơm hoa bưởi. Vị ngọt thanh, thơm nhẹ hoa bưởi, mát lành.

Bánh trôi xưa và nay

Xưa – cả nhà cùng làm

Xưa Tết Hàn thực cả nhà cùng ngồi nặn bánh. Bà, mẹ, con gái quây quanh mâm bột. Trẻ con hào hứng nặn bánh dù không tròn. Ký ức gia đình ấm áp.

Nay – vẫn giữ truyền thống

Tết Hàn thực nay vẫn được giữ ở miền Bắc. Nhiều gia đình vẫn tự làm bánh. Có thể mua sẵn nhưng không bằng tự tay nặn.

Bạn có thể muốn khám phá thêm

Xôi chè cúng miền Bắc xưa – món cúng lễ
Chè con ong miền Bắc xưa – món chè bột lọc
Chè lam Phủ Quảng miền Bắc xưa – quà ngọt nếp
Cốm làng Vòng miền Bắc xưa – món nếp truyền thống

Câu hỏi thường gặp về bánh trôi bánh chay

Bánh trôi khác bánh chay thế nào?

Bánh trôi tròn nhỏ, nhân đường phèn, rắc vừng. Bánh chay dẹt hơn, nhân đậu xanh, ăn với nước đường.

Tết Hàn thực là ngày nào?

Mùng 3 tháng 3 âm lịch hàng năm.

Bánh trôi có khó làm không?

Không khó nhưng cần khéo tay nặn tròn đều, vỏ không dày quá, nhân đường phèn không bị hở.

Tại sao gọi là bánh "trôi"?

Vì bánh khi chín sẽ nổi (trôi) lên mặt nước.

Bánh trôi liên quan gì đến Hồ Xuân Hương?

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương có bài thơ nổi tiếng "Bánh trôi nước" mượn hình ảnh bánh trôi nói về thân phận người phụ nữ.